Kabinet schendt omgangscode

GESCHREVEN OP donderdag, 6 oktober, 2011 - 14:14

Het kabinet houdt zich niet aan de Code voor interbestuurlijke verhoudingen. Tot die conclusie komen bestuurders van de VNG in een terugblik op één jaar samenwerking met de regeringsploeg van Mark Rutte.

Gemeenten krijgen soms te weinig tijd om op kabinetsplannen te reageren. Bovendien verzuimt het kabinet vaak de financiële consequenties aan te geven, zodat gemeenten met lege handen in de frontlinie staan, luidt de collectieve klacht.

De afspraak uit de Code dat de VNG minstens twee maanden de tijd krijgt om op plannen van de centrale overheid te reageren, wordt met voeten getreden. Zo kregen de gezamenlijke gemeenten welgeteld zes weken om de Wet werken naar vermogen te beoordelen. Bij het wetsvoorstel Financiering politieke partijen is de VNG zelfs helemaal niet om advies gevraagd.

‘Natuurlijk begrijp ik dat het kabinet een agenda heeft uit te voeren. Maar dan zou het toch op z’n minst de tijd moeten nemen en de ruimte moeten bieden om goed met elkaar de discussie aan te gaan’, zegt een van de bestuursleden van de VNG in dit nummer van VNG Magazine.

Tijdens het jongste Gemeenteontbijt voorafgaand aan Prinsjesdag pleitte PvdA-kamerlid Jeroen Dijsselbloem ervoor om bij grote stelselwijzigingen, los van de thema’s, spelregels op te stellen om het proces goed te laten verlopen. VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma wees toen ook op de Code interbestuurlijke verhoudingen, die duidelijk niet altijd wordt nageleefd door het kabinet.

Rijk, provincies en gemeenten bereikten in 2004 overeenstemming over de wijze waarop de overheden voortaan willen samenwerken. De Code die de overheden toen overeenkwamen werd gezien als een mijlpaal voor de bestuurlijke verhoudingen in Nederland. Niet eerder waren de onderlinge verhoudingen zo expliciet op papier gezet.

De Code is gebaseerd op drie uitgangspunten: probleemgericht werken, een scherpe verdeling van verantwoordelijkheden en beleidsvrijheid voor decentrale overheden. De ministeries werden uitgenodigd om de beleidsvoornemens die consequenties hebben voor de decentrale overheden, zo vroeg mogelijk in het beleidsproces te bespreken. Deze afspraak is niet alleen in de Code opgenomen, maar vloeit ook voort uit de Financiële verhoudingswet en de Gemeente- en Provinciewet.

Gemeentebestuurders doen in dit nummer een dringend beroep op het kabinet op de omgangsvormen te letten: ‘Afspraak is afspraak.’

Lees meer over dit onderwerp