COLUMN: Dualisme

GESCHREVEN OP donderdag, 30 september, 2010 - 11:41

André Krouwel is politicoloog aan de VU en wetenschappelijk directeur van Kieskompas
Al maanden kijkt het volk machteloos naar het moeizame proces van coalitievorming. Verkiezingen in Nederland kennen geen echte uitslag. Nadat kiezers de volksvertegenwoordigers hebben aangewezen, gaan deze wetgevers aan de slag met de vele coalitiemogelijkheden en presenteren uiteindelijk één van alle mogelijke opties als de enig juiste. Dit monisme – een uitvoerende macht die rechtstreeks voortkomt uit de wetgevende macht – heeft een verlammende werking op het politieke debat en op de democratische controle en verantwoording. Gedetailleerde coalitieakkoorden en veelvuldig overleg van de coalitiepartijen verstikken een open gedachtewisseling tussen bestuurders en volksvertegenwoordigers.

In gemeenten en provincies is gepoogd deze verstikkende wurggreep van de wetgevende op de uitvoerende macht te beëindigen. Maar de zogenaamde ‘dualisering’ is slechts een kunstmatige scheiding van twee organen die volkomen met elkaar verknoopt blijven, zolang we vasthouden aan het huidige parlementaire systeem. In gemeenten en provincies komen wethouders en gedeputeerden nog steeds voort uit een vaak willekeurige kongsi van winnende en - niet zelden - verliezende partijen. Tot enkele jaren geleden waren wethouders en gedeputeerden zelfs lid van de volksvertegenwoordiging. De ontknoping van bestuurders en wetgevers blijft halfslachtig, zolang de uitvoerende macht geen eigen mandaat van het volk heeft.

Echte dualisering vereist invoering van het ‘presidentiële’ principe van een ‘separate origine’, waarbij bestuurders een eigen mandaat van het volk krijgen. Vanzelfsprekend moeten de verworvenheden van de consensusdemocratie, zoals coalitieregeringen met meer partijen en een breed draagvlak, worden behouden. In een binnenkort te verschijnen rapport doet Leefbaar Rotterdam een zeer bruikbaar voorstel om zowel de burgemeester als een vast aantal wethouders rechtstreeks door het volk te laten kiezen. Zo blijft de uitvoerende macht een collectief en vermijden we het grootste gevaar van puur presidentialisme, waar alle macht aan één persoon wordt gegeven. Maar we creëren tegelijkertijd een krachtig bestuur van meer personen (en dus ook van verschillende politieke kleur), dat niet alleen verantwoording moet afleggen aan de volksvertegenwoordigers in de raad, maar ook tijdens verkiezingen aan het volk!


Tags:

DUALISME

Waardeer dit bericht

Gemiddeld: 1 (2 votes)

Deel dit bericht





NIEUWSBRIEF

Naar het nieuwsbriefarchief

Vacaturespot

Start hier met het vinden van uw ideale baan!

Laatste Vacatures

Afdelingshoofd

Gemeente Koggenland

Allround Klantmanagers Werk en Inkomen (32-36 uur)

Gemeente Haarlem

Beleidsmedewerker Finance & Legal

Gemeente Den Haag