Gekozen burgemeester geeft problemen

GESCHREVEN OP donderdag, 19 juli, 2012 - 16:55

Henk Zomerdijk, burgemeester van Duiven
Het lijkt erop dat de door de Kroon benoemde burgemeester bij de komende kabinetsformatie weer ter discussie komt te staan. Zonder zich druk te maken over de gevolgen, wordt in verkiezingsprogramma’s gepleit voor de door de raad of bevolking gekozen burgemeester. Dat is niet de eerste keer, maar intussen zijn de tijden wel veranderd.

De burgemeester heeft zich als boven de partijen staande bestuurder een min of meer onafhankelijke, stabiele positie verworven in een steeds meer verpolitiseerd lokaal bestuur. Hij/zij is als beste in staat bruggen te slaan tussen college en raad en tussen gemeente en bevolking. Hij/zij staat als eerste voor het algemeen belang en de behartiging van de belangen van minderheden in de raad en de samenleving.

Een door de raad of bevolking gekozen burgemeester verstoort de balans in de (bestuurlijke) verhoudingen. De door de bevolking gekozen burgemeester wordt machtiger, waardoor wethouders en raad automatisch aan kracht verliezen. Een door de raad gekozen burgemeester zal meer oog hebben voor de raadsleden van de coalitie dan voor die van de oppositie.

Ook de achterbannen van de collegepartijen zullen meer op zijn/haar steun kunnen rekenen. Dat is bijvoorbeeld al jaren de praktijk in België, waar de lijsttrekker van de grootste partij bijna altijd de burgemeester wordt. Het zijn allemaal ontwikkelingen, waardoor het lokale bestuur verder zal verpolitiseren.

Of men hiermee de burger meer interesseert voor het lokaal bestuur, is nog maar de vraag. Als het lokaal bestuur door deze ontwikkelingen politieker en instabieler wordt, kan dat de burger juist afstoten. Ik pleit ervoor eerst goed na te denken over de gevolgen, alvorens de aanstellingswijze van de burgemeester weer ter discussie te stellen.

Welk probleem los je in het lokaal bestuur op met een door de raad of de bevolking gekozen burgemeester? Ik zie er alleen maar meer problemen door ontstaan, met het risico dat steeds meer burgers het vertrouwen in de gemeente verliezen.