Het ware kroonjuweel

GESCHREVEN OP maandag, 16 juli, 2012 - 10:54

Manuel Kneepkens, dichter en oud-raadslid van de Stadspartij in Rotterdam
Er zijn maar liefst zeven (magere ) jaren voorbijgegaan sinds D66-voorman Thom de Graaf in 2005 aftrad als minister omdat zijn voorstel voor het kiezen van de burgemeester sneuvelde in de Eerste Kamer. Nu diende D66-Kamerlid Schouw in april dit jaar een voorstel in om de benoemingen van burgemeesters en commissarissen van de Koningin uit de Grondwet te halen.

Pas ná een grondwetswijziging wil Schouw dan in een apart wetsvoorstel behandelen op welke wijze burgemeester en CdK benoemd moeten worden. Door het staatshoofd (de regering)? Door de gemeenteraad c.q. provinciale staten? Of  rechtstreeks gekozen door de bevolking? Van het laatste is D66 sinds jaar en dag voorstander.

Vooralsnog is er dus alleen het voorstel om de benoeming uit de Grondwet te halen. Als dat het gehaald heeft, moet vervolgens tweederde van zowel de nieuwe Tweede als de nieuwe Eerste Kamer er nogmaals mee instemmen ‘na de volgende verkiezing’. Zo luidt nu eenmaal de procedure voor Grondwetswijziging.
Slaat dat ‘na de volgende verkiezing’ op de verkiezing van twaalf september 2012? Welnee,  met de behandeling van het voorstel Schouw is in de Tweede Kamer nauwelijks een begin gemaakt. Dus is het item ‘gekozen burgemeester’ in feite weer eens op de lange baan geschoven.  

Waarom toch gaat het met de behandeling van dat D66-kroonjuweel  iedere keer zo mis? Ik denk omdat een zeker iemand op Huis ten Bosch zeer goed  beseft, dat dat zogeheten kroonjuweel in feit een afschaffingsvoorstel van de monarchie in disguise is.
Immers, het behelst niet alleen het direct kiezen van onze burgemeesters, maar ook van onze  hoofden van provincies, die eenmaal verkozen dan natuurlijk niet langer commissarissen van de Koningin kunnen heten. Ze zouden vanaf dat moment eigenlijk ‘volkscommissarissen’ moeten worden genoemd - als dat niet een al te beladen term zou zijn vanuit wijlen de (stalinistische) Sovjet Unie. Dus dat kan niet. Een  klein probleempje waar D66  zich tot heden niet het hoofd over heeft gebroken.

Mijn voorstel: Laten we ze gouverneurs noemen, nu toch al de gebruikelijke  aanspreektitel in Limburg (heeft Wilders ook eens wat leuks). En bovendien  is gouverneur  in onze zusterstaat België al sinds jaar en dag de titel van het hoofd van een provincie.

Maar dit terzijde. Volkscommissaris is maar klein vuil. Er is iets veel ergers aan de hand. Althans voor Oranjeliefhebbers. En die vormen nog altijd meer dan tachtig procent van de bevolking.
Kijk, dat democratiseringsgolfje van ‘de gekozen burgemeester’ en ‘het gekozen hoofd van de provincie’ spoelt onvermijdelijk vroeg of  laat over de bordestrap van Huis Ten Bosch. De trap wordt hier immers als het ware van onderaf schoongeveegd. Gekozen burgemeester, gekozen hoofd van de provincie, dan ook …gekozen staatshoofd!

Het ware kroonjuweel: dat is de Kroon. Dat iemand op grond van erfopvolging staatshoofd wordt, verdraagt zich nu eenmaal niet met de idee dat in een democratische rechtsstaat iedereen het recht heeft zich verkiesbaar te stellen (en gekozen te mogen worden ) voor elke politieke functie, inclusief die van staatshoofd.

Het zou van ware politieke  moed getuigen – maar die moed is er in Nederland niet - als nu tegelijk mét het uit de Grondwet  halen van de benoeming  van de burgemeester en de CdK, de benoeming van het staatshoofd mee wordt genomen. Maar dat wil Majesteit om begrijpelijke redenen niet. Want dan hebben wij binnen de kortste keren een republiek.

Daarom verrichten D66-ers wat hun kroonjuwelen betreft in feite Sisyfusarbeid. Ze worden als het ware steeds weer, holderdebolder, door de lakeien van Oranje de trap van Huis ten Bosch afgedonderd. Niks gouverneur! Commissaris van de Koningin forever. En dus ook - want de volgende tree naar omlaag - niks ‘gekozen burgemeester’.