VVD en PvdA botsen over uitkeringsfraude

GESCHREVEN OP dinsdag, 18 september, 2012 - 15:52

VVD en PvdA staan bij de komende behandeling in de Eerste Kamer lijnrecht tegenover elkaar over de te nemen sancties na misbruik van uitkeringen.

De VVD kan zich helemaal vinden in het wetsvoorstel voor strafverhoging. Zij vindt dat fraude niet mag lonen, dat onterecht verstrekte uitkeringen volledig moeten worden terugbetaald en dat zwaardere straffen hard nodig zijn. De Senaatsfractie noemt het ook een ‘grote vooruitgang’ dat door het herinvoeren van de bestuurlijke boete gemeenten de kans hebben fraudeurs aan te pakken.

De PvdA daarentegen heeft ‘met zorg’ kennisgenomen van het voorstel om de handhaving en het sanctiebeleid aan te scherpen. Zij bestrijdt dat er sprake is van een groeiende groep hardnekkige fraudeurs. Daarnaast zou zij in plaats van straffen meer willen inzetten op effectievere handhaving.

Zij wijst er verder op dat diverse gemeenten hebben aangegeven dat zij niet klaar zijn voor de invoering van het wetsvoorstel per 1 januari 2013. De gemeenteraden moeten eerst de benodigde verordeningen vaststellen. Daarnaast ontbreekt nog een deugdelijke financiële onderbouwing, hoewel de regering eerder is gevraagd de kosten en baten van het wetsvoorstel in kaart te brengen. Tenslotte zou ook het frauderegister niet op tijd klaar zijn.

Tussen 2007 en 2010 stond bij gemeenten circa vijfhonderd miljoen euro aan verwijtbare bijstandsvorderingen open. ‘De handhavingskosten zijn hoog, het percentage boetes bij het UWV en de SVB bedraagt minder dan tien procent van het fraudebedrag en de uiteindelijke terugvordering van bijstandsfraude bij gemeenten is met twaalf procent nogal beperkt’, stelt de VVD. Zij verbaast zich erover dat overtredingen met verschillende soorten uitkeringen door één persoon niet in één dossier komen. Als iemand bijvoorbeeld eerst fraudeert met de WW en vervolgens met de Wwb, wordt dit laatste niet als recidive aangemerkt.

D66 steunt de opvatting dat fraude moet worden bestreden. De SP wil weten wat de regering vindt van de bezwaren van de VNG en Divosa. GroenLinks vindt dat het ministerie van SZW met dit voorstel op de stoel van gemeenten gaat zitten. Dat is in strijd met de uitgangspunten van de Wet werk en bijstand, beklemtoont deze fractie: ‘Gemeenten zijn geen uitvoeringsloket van de rijksoverheid.’

Vanwege de gewenste spoed rekent de vaste Kamercommissie voor SZW in de Eerste Kamer erop dat het ministerie binnen vier dagen met een reactie komt.