COMMENTAAR: Nationale politie

Ralph Pans, voorzitter directieraad VNG, ralph.pans@vng.nl

De gebeurtenissen in Waalre demonstreren op dramatische wijze hoezeer veiligheidsvraagstukken lokaal van aard kunnen zijn en een goed samenspel van politie, justitie en lokaal bestuur vragen. Een paar weken geleden ging de Eerste Kamer – met nipte meerderheid - akkoord met de komst van nationale politie. Eerder had de Tweede Kamer unaniem ingestemd met het wetsontwerp.

Minister Ivo Opstelten kan de totstandkoming van deze historische wet op zijn naam schrijven. Hij haalde daarbij alles uit de kast. Niet alleen moest hij het inrichtingsplan aan de senatoren toezenden, maar hij ontkwam er ook niet aan een reparatiewet toe te zeggen. Zo is, tot de reparatiewet, de bur-gemeester van de grootste gemeente voorzitter van de regio. Na die wet beslissen de burgemeesters zelf over hun voorzitter. Over de nationalisering van de politie wordt al sinds de Tweede Wereldoorlog gesproken. Het gaat om een oude wens van Justitie. Gemeentebestuurders en Binnenlandse Zaken hebben zich er lang tegen verzet. Voor je het weet, heb je justitiële politie en wordt de openbare orde en veiligheid op gemeentelijk niveau het kind van de rekening. Het inrichtingsplan vormt in dat opzicht een valse start: veel justitie, weinig gemeente. De komende maanden wordt het nationale korps verder ingericht en zal blijken of de critici, die weinig positief over het wetsontwerp waren, ongelijk krijgen. Er zijn door het kabinet hoge verwachtingen gewekt. De criminaliteit omlaag, het ophelderingspercentage omhoog en de ICT-problemen bij de politie definitief verleden tijd. Maakt de minister zijn leuze waar dat nationale politie de beste garantie is voor lokale verankering van de politie, of blijkt het propagandapraat? De gemeenten, de burgemeesters voorop, zullen moeten inspelen op de nieuwe situatie. Daarvoor is nodig dat zij goede en concrete lokale veiligheidsplannen opstellen en krachtig samenwerken met het nationale korps. Zij moeten ervoor zorgen dat de politie zich niet terugtrekt uit de dagelijkse overlast en die overlaat aan boa’s, die vervolgens uitgroeien tot een eigen gemeentelijk politiekorps met beperkte bevoegdheden. Een politie die nationaal én lokaal is, dat is de opgave. Zoals het oppakken en berechten van de daders van de aanslag in Waalre en het voorkomen van herhaling ook lokaal én nationaal van belang zijn.

Vindplaats: VNG Magazine nr. 15, 3 augustus 2012, pagina 5