Den Haag herplaatst boventallige medewerkers

Auteur: Simon Kooistra - 27/04/2012

In nog geen halfjaar tijd heeft de gemeente Den Haag 61 medewerkers herplaatst en daarmee hun ontslag voorkomen. Dat is het voorlopige resultaat van het project Van werk naar werk, dat eind vorig jaar is opgezet om de inkrimping van het ambtenarenapparaat op een sociaal verantwoorde manier te laten gebeuren. ‘Dat ben ik aan mijn sociaal-democratische hart verplicht’, zegt wethouder personeel en organisatie Rabin Baldewsingh. Een gesprek met hem en projectleider Latifa Bakrimi.

Alle gemeenten moeten fors bezuinigen en bijna alle gemeenten doen dat onder meer op hun ambtenarenapparaat. ‘Het is een moeilijke tijd’, zegt wethouder Baldewsingh. ‘We willen zowel de dienstverlening intact laten als ons huishoudboekje op orde houden. We ontkomen er daarom niet aan in eigen vlees te snijden. We hebben niet de illusie dat we iedereen aan het werk houden, maar we doen daar wel onze stinkende best voor. Verder willen we geen kennis en kunde verloren laten gaan.’
Den Haag denkt zijn taken te kunnen uitvoeren met minder leidinggevenden en minder overhead. Ontkokering, efficiency en flexibel werken zijn daarbij de sleutelwoorden. Volgens het collegeakkoord Aan de slag moeten 550 van de ruim zevenduizend formatieplaatsen verdwijnen tot 2014. Daar komen nog eens vijfhonderd op te heffen arbeidsplaatsen bij als gevolg van rijksbezuinigingen. Dat brengt het totaal op 1050 fte’s ofwel twaalfhonderd medewerkers.
Door natuurlijk verloop was eind vorig jaar al een derde van de beoogde inkrimping bereikt. Met behulp van het project Van werk naar werk hoopt het college dat de rest snel zal volgen, zonder gedwongen ontslagen. De resultaten tot nu toe zijn hoopgevend. Begin deze maand was het aantal formatieplaatsen 409 minder dan aan het begin van de collegeperiode.

Toetsingscommissie
Het project heeft alleen kans van slagen als zoveel mogelijk vacatures intern worden vervuld. Daarom moet elke vacature worden voorgelegd aan een speciale toetsingscommissie. Die probeert eerst een interne kandidaat te vinden. Zonder akkoord van deze commissie mag geen functie worden opengesteld voor buitenstaanders. Dit geldt ook voor de inhuur van externen voor klussen of projecten boven de 25.000 euro die langer dan drie maanden duren.
Vanaf 2014 mag hooguit vijftien procent van de loonsom aan externen worden besteed. Dat doel is nu al ruimschoots gehaald. We zitten nu op twaalf procent externe inhuur. Een knappe prestatie, want in 2010 werd nog 23 procent van alle loonkosten aan externen uitgegeven.
‘We zijn heel streng’, zegt projectleider Bakrimi, die als adviseur deel uitmaakt van de toetsingscommissie vacatures. ‘Het moet wel om een heel specifieke functie gaan willen we geen interne kandidaat kunnen vinden die binnen één jaar geschikt is te maken. Laatst hadden we te maken met zo’n functie. Toen moesten we op zoek naar een nieuwe stadsbeiaardier. Die hebben we uiteindelijk extern geworven.’

In het bestand van Bakrimi’s bureau Van werk naar werk zitten zogeheten fase 1- en fase 2-kandidaten. Medewerkers in fase 1 hebben te horen gekregen dat hun baan in de nabije toekomst mogelijk verdwijnt. Die in fase 2 weten al dat hun functie wordt opgeheven en zijn dan ook verplicht zich voor re-integratie te melden bij het projectbureau. Dit bureau telt twaalf medewerkers, onder wie coaches, matchers, casemanagers en een communicatieadviseur.

Arbeidsmarktprofiel
Van elke kandidaat die zich meldt, wordt een arbeidsmarktprofiel gemaakt. Hij krijgt intensieve, individuele begeleiding bij het zoeken van een andere baan binnen of buiten de gemeente. Zonodig krijgt hij de mogelijkheid om zich om te scholen; daarvoor kan het opleidingsbudget van de gemeente worden aangesproken.
Bakrimi noemt het voorbeeld van een medewerker van de afdeling treasury die zich vrijwillig had gemeld en graag iets wil doen met communicatie; hij volgt daarvoor nu een ontwikkelingstraject.
Wethouder Baldewsingh: ‘Wij stimuleren dat mensen anticiperen op hun toekomst en in een zo vroeg mogelijk stadium langskomen. Re-integratiekandidaten moeten zich sowieso aanmelden, anders hebben ze een probleem. Wij bieden alle mogelijke opvang en begeleiding. Elk individu is een project op zich. Maar medewerkers hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. It takes two to tango. Overigens werkt bijna iedereen goed mee. Medewerkers vinden het aantrekkelijk om op deze manier een nieuwe stap in hun loopbaan te kunnen zetten.’

Nieuwe baan
Van de 61 kandidaten die tot nu toe geplaatst zijn, vonden 53 medewerkers een nieuwe baan binnen de gemeente Den Haag, vijf elders en namen er drie vrijwillig ontslag, bijvoorbeeld omdat zij op eigen kracht een nieuwe functie gevonden hadden. Organisaties buiten de gemeente waar medewerkers terechtkunnen, zijn bijvoorbeeld projectontwikkelaars, adviesbureaus en andere gemeenten. De gemeente werkt samen met elf outplacementbureaus op de basis van no cure, no pay. En binnen de G4 bestaat al langer een samenwerkingsverband voor uitwisseling van personeel bij de vervulling van vacatures.
Gevraagd naar een voorbeeld, zegt Bakrimi trots te zijn op de overstap van een afdelingshoofd, die dankzij bemiddeling van haar bureau een leidinggevende functie heeft gekregen bij de gemeente Utrecht en daarmee verdere promotie heeft gemaakt. ‘Ik ben trots op alle 61 herplaatste medewerkers’, voegt de wethouder daaraan toe. ‘Het zijn allemaal mensen die anders na 1 januari 2013 misschien waren ontslagen. Niet alleen vreselijk voor die mensen zelf, die dan werkloos op de bank zouden moeten zitten. Maar het scheelt onze gemeente ook veel geld. Daarom wil ik continu op de hoogte worden gehouden van de resultaten. Bij elke geslaagde match denk ik: yes! Het voelt steeds weer als het winnen van een loterij.’
Bakrimi: ‘De eerste vijf maanden gaat de bemiddeling nog makkelijk.Van de kandidaten die zich tot nu toe hebben aangemeld, heeft tachtig procent een nieuwe baan. Van de overige twintig procent verwacht ik dat de helft echt moeilijk is te plaatsen. We moeten daar creatief mee omgaan. Binnen een jaar moet iedereen iets anders hebben gevonden. De tijd zal leren of we daar helemaal in slagen.’

Onmogelijke eis
Het is goed dat er een grens is gesteld aan de termijn waarbinnen boventallige medewerkers een nieuwe plek moeten hebben gevonden, meent Baldewsingh. De bonden eisten in de onderhandelingen voor een nieuwe cao aanvankelijk voor alle gemeenten onbeperkte werkgarantie. ‘Een onmogelijke eis’, zegt de wethouder. ‘Dan zou er helemaal geen prikkel zijn om snel iets anders te vinden. Iemand zou dan rustig achterover kunnen leunen en een aanbod dat hem niet helemaal bevalt makkelijk kunnen weigeren. Zonder tijdsdruk hadden we nu vast geen 61 mensen herplaatst.’
Het Bureau Van werk naar werk zorgt voor meer mobiliteit in de hele organisatie. Soms komt een carrousel op gang, omdat meer mensen van plek wisselen. Alle gemeentelijke diensten profiteren hiervan. Zou het projectbureau niet omgevormd kunnen worden tot een permanent mobiliteitsbureau? ‘In 2015 houdt het echt op’, zegt de wethouder. ‘Het is een vliegwiel of - om een ander beeld te gebruiken - een buitenboordmotor die ons helpt de taakstelling voor deze collegeperiode te vervullen. Daarna zien we wel verder.’

Vindplaats: VNG Magazine nr. 9, Special Opleidingen, 27 april 2012, pagina 22.