Een ‘zetje’ van de buurtburgemeester

Auteur: Inge Crul - 16/12/2011

Op eigen kracht
Samen met je buurtgenoten, gemeente en bedrijfsleven energie steken in energiebesparing. Nederland is rijk aan voorbeelden.

Niemand hoeft zelf alle duurzame wielen uit te vinden in het oerwoud van regelingen, subsidies en aanbiedingen. Niet is prettiger dan met anderen te sparren. Soms is een zetje nodig - om te beginnen of om door te zetten. Vanuit die gedachte is Nudge (Engels voor ‘een zetje geven’) ontstaan, een organisatie die vele zetjes wil geven aan duurzame initiatieven, een schakeltje tussen consumenteninitiatieven en onderwijs, wetenschap, overheid en bedrijfsleven.

Een van de jongste eigen initiatieven is de campagne Zonnekracht. Die wil zo veel mogelijk mensen in wijken onder ‘aanvoering’ van een ‘buurtburgemeester’ samen de beste oplossingen laten zoeken voor zonne-energie.
Sinds september hebben zich al meer dan honderd mensen gemeld die als ‘buurtburgemeester’ het voortouw willen nemen. Onder hen Pieter le Clercq uit het dorp Klaaswaal (gemeente Cromstrijen, in de Hoeksche Waard) en Arthur Hilgersom uit Delft. De eerste is procesbegeleider bij bedrijven, gericht op duurzaamheid en samenwerking, de tweede architect.
Beiden vonden Nudge via de site en de media-aandacht. Hilgersom was al lid van het Delft duurzaam dreamteam, een initiatief van de gemeente voor een breed platform. Hij organiseerde samen met twee andere enthousiaste plaatsgenoten een informatiebijeenkomst over zonne-energie. ‘Ik dacht: nou moet ik veel gaan leren en zo, maar dat viel erg mee. Wat je moet doen is de avond regelen en een plek vinden en dan zorgt Nudge voor de invulling. Dat er maar dertig, veertig mensen op af kwamen viel me wel een beetje tegen.’
Zijn ‘collega’ Le Clercq uit Klaaswaal sloeg ook aan het organiseren: flyeren, de media mobiliseren, een gebouw regelen en een bijeenkomst. ‘Ik heb maar aangebeld bij mensen met zonnepanelen op hun dak en ontdekte hoe veel organisaties er zijn.’ Op ‘zijn’ bijeenkomst kwam een ervaringsdeskundige aan het woord: ‘Hij had acht jaar geleden zonnepanelen gekocht en heeft nu zijn geld eruit. Wat verzuchten we toch over rendement - je koopt, je wacht en je gaat verdienen!’

Expert
Nudge zorgt op zo’n avond voor een expert. Die verkoopt ook zonnepanelen. De organisatie is er helder over op de site: het gaat niet om het geld verdienen op zich, maar om het realiseren van lokale zonne-energieprojecten tegen scherpe prijzen. Nudge heeft partners die landelijk kunnen werken, met lokale installateurs. De daadwerkelijke beslissing om met een bedrijf in zee te gaan, ligt bij de wijkbewoners.
De buurtburgemeesters hebben daar geen moeite mee. Le Clercq en Hilgersom zien de experts primair als deskundigen die hun kennis, advies en (maat)werk aanbieden voor een brede groep bewoners.
In Delft (waar Hilgersom met de gemeente overlegde) en Klaaswaal (minder gemeentelijke interesse volgens Le Clercq) zijn de eerste stappen gezet. Nu komt het erop aan de sneeuwbal in beweging te houden en meer dan alleen de early adopters te motiveren. Le Clercq heeft nu drie mensen die zonnepanelen willen. Hij denkt ook al aan informatie geven over bijvoorbeeld zonneboilers.
En Hilgersom loopt met het idee rond om ouders en schoolbesturen te stimuleren op scholen zonnepanelen te leggen, via bijvoorbeeld een renteloze lening. ‘Via je kinderen ben je voor jaren met die school verbonden. En het kan tegelijk een educatief project zijn.’

Architect
De behoefte is groot, maar de drempels zijn nog hoog, constateert Hilgersom ook vanuit zijn beroep als architect. En er zijn meer knelpunten: ‘Een projectontwikkelaar of een corporatie heeft bijvoorbeeld wel belang bij een duurzame woning, maar niet bij groepen bewoners die zelf geld gaan verdienen aan energie’.
De buurtburgemeesters zijn enthousiast. Hilgersom: ‘Al noem ik mezelf liever duurzaamheidsambassadeur. Er is geen sprake van een democratisch proces, ik ben 'zelf benoemd'.’ Le Clercq: ‘Ik begrijp het concept, maar ik heb mijn persoonlijke verhaal. Het mooie van Nudge vind ik dat het het unieke van deze tijd weerspiegelt. Mensen zitten niet stil, ze gaan zelf aan het werk. Niet wachten op klimaatcongressen ver weg en kijken of iedereen wel dezelfde kant opgaat. Nee, je moet het zelf doen.’

http://nudge.nl

Vindplaats: VNG Magazine nr. 24, Energiespecial, 16 december 2011, pagina 27